Nebit we gaz turbalary üçin API 5L turbasy

Gaz geçirijilerini ulanylyşyna görä üç görnüşe bölmek bolýar: gaz ýygnaýjy geçirijiler, gaz geçirijiler we gaz paýlaýjy geçirijiler.

①Gaz ýygnaýjy turba geçiriji: gaz käniniň guýusynyň başyndan ýygnaýjy stansiýa arkaly gaz arassalaýjy zawoda ýa-da başlangyç gaz kompressor stansiýasyna çenli turba geçiriji, ol esasan gatlakdan çykarylýan arassalanmadyk tebigy gazy ýygnamak üçin ulanylýar. Gaz guýusynyň ýokary basyşy sebäpli, gaz ýygnaýjy turba geçirijisiniň basyşy, adatça, 100 kgf/sm2-den ýokary bolýar we turbanyň diametri 50-150 mm.

②Gaz geçirijileri: gaz gaýtadan işleýän zawodlardan ýa-da gaz çeşmeleriniň başlangyç gaz kompressor stansiýalaryndan gaz paýlaýyş merkezlerine, uly ulanyjylara ýa-da iri şäherlerdäki gaz ammarlaryna, şeýle hem gaz çeşmeleriniň arasynda biri-biri bilen aragatnaşyk saklaýan geçirijiler. Gaýtadan işlenenden soň, geçiriji turba geçiriji daşamak bilen bir hatarda durýar. Hili standart tebigy gaz (geçiriji gaz geçiriji tehnologiýasyna serediň) tutuş gaz geçiriji ulgamynyň esasy bölegidir. Gaz geçirijisiniň diametri gaz ýygnaýjy turbanyň we gaz paýlaýjy turbanyň diametrinden ulydyr. Iň uly gaz geçirijisiniň diametri 1420 mm. Tebigy gaz başlangyç kompressor stansiýasyndan we turba boýunça kompressor stansiýalaryndan basyş astynda daşalýar. Gaz geçiriji basyşy 70-80 kgf/sm2 we turba geçirijisiniň umumy uzynlygy müňlerçe kilometre ýetip biler.

③Gaz paýlaýjy turba geçirijisi: şäher basyşyny düzgünleşdirýän we ölçeýän stansiýadan ulanyjy şahalaryna çenli turba geçirijisi pes basyşly, köp şahaly, dykyz turba ulgamy we kiçi diametrli bolýar. Polat turbalaryň köp sanlysyndan başga-da, pes basyşly gaz paýlaýjy turbalar plastik turbalardan ýa-da beýleki materiallardan hem ýasalyp bilner.

X-60 pes legirlenen polat (berklik çägi 42 kgf/sm2) turbalar üçin giňden ulanylýar we X-65 we X-70 ýaly has ýokary berklikli materiallar ulanylmaga başlandy. Turba geçirijisindäki sürtülme garşylygyny azaltmak üçin, adatça, 426 mm-den uly täze polat turbalar içki örtükler bilen örtüldi.

Dürli fiziki häsiýetlere eýe bolan gazlar şol bir turbageçirijide yzygiderli daşalýar we gaz we suwuk tebigy gaz turbageçirijisini -70°C we 77 kgf/sm2 ýokary basyşda daşamak synaglary geçirilýär. Tebigy gaz turbageçirijisini daşamak ulgamy iki bölekden ybarat: turbageçiriji gaz geçiriji stansiýasy we liniýa ulgamy. Liniýa ulgamy turbageçirijileri, ýoluň ugrundaky klapan otaglaryny, geçelge jaýlary (turbageçirijisiniň geçirijisiniň taslamasyna we turbageçirijisiniň geçirijisiniň taslamasyna serediň), katod gorag stansiýasyny (turbageçirijisiniň korroziýa garşylygyna serediň), turbageçiriji aragatnaşyk ulgamyny, dispetçer we awtomatiki gözegçilik ulgamyny (turbageçirijisiniň gözegçiligine serediň) we ş.m. öz içine alýar.

Polat turba turba geçirijisiniň esasy materialydyr. Tebigy gaz geçiriji polat turba plastinkanyň (guşakyň) çuňňur işlenip düzülmegi bilen emele gelýän ýörite metallurgiýa önümidir. Tehnologiýanyň üýtgeşiklikleri sebäpli, turba geçiriji polat önümçiliginiň guralyşynda dürli önüm öndürijiler tarapyndan öndürilýän turba geçiriji polatynda belli bir tapawutlar bar. Turba geçiriji polat barlaglarynyň yzygiderli ösmegi bilen Kanada we beýleki ýurtlar X100 we X120 turba geçiriji polatynyň synag böleklerini goýdular. Hytaýdaky Jining turba geçiriji taslamasynda ilkinji gezek 7,71 km synag bölegi üçin X80 derejeli turba geçiriji polat ulanyldy. Ikinji liniýa magistral liniýasynyň 4843 km uzynlygyndaky Günbatar-Gündogar gaz geçirijisinde diametri 1219 mm bolan X80 derejeli polat turba polat ulanylýar, bu bolsa gazyň geçiriji basyşyny 12Mpa çenli ýokarlandyrýar. Umuman aýdanyňda, X80 polat ferrit we bainitiň iki fazaly gurluşydyr, X100 turba polat bainit gurluşydyr, X120 turba polat bolsa örän pes uglerodly bainit we martensitdir.

Tebigy gaz geçirijileri üçin berklik, berklik we kebşirleniş ukyby hil gözegçiliginiň iň esasy üç görkezijisidir [6].